(Dit verhaal werd 10 oktober door de GPD uitgezet voor publicatie)
MEXICO STAD (GPD) – Bijna dertig jaar na de Falklandoorlog ruziėn Argentiniė en het Verenigd Koninkrijk opnieuw openlijk over de eilanden. Buenos Aires wil ‘zijn Malvinas’ weer terug, Londen peinst er niet over. Op de achtergrond schuilen olie en verkiezingen.
Volop patriottische taal in Argentiniė. Vorige week stelde congreslid Liliana Fadul voor om herdenkingsmunten uit te brengen ter nagedachtenis aan de omgekomen militairen in de Falklandoorlog van 1982. En tijdens de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in New York van drie weken geleden haalde president Cristina Fernandez de Kirchner plotseling uit naar de Britse regering om de eilanden.
door Jan-Albert Hootsen
Fernandez eist dat de onderhandelingen over de status van de Islas Malvinas, zoals de eilanden in Argentiniė worden genoemd, op straffe van het onderbreken van de luchtbrug tussen de Falklands en Chili. Die vliegroute is onderdeel van de Voorlopige Overeenkomst uit 1999. Destijds schortte Chili, woedend om de arrestatie van ex-dictator Augusto Pinochet in Londen het jaar daarvoor, alle vliegverkeer naar de eilanden op.
Na een half jaar onderhandelen werd het vliegverkeer hervat, onder voorwaarde dat de Britten een VN-resolutie uit 1988 zouden respecteren, die oproept tot verdere onderhandelingen. Dat is niet gebeurd. ,,We zullen nog een tijdje wachten”, dreigde Fernįndez in New York, ,,maar als er niets gebeurt zien we ons gedwongen de Voorlopige Overeenkomst te herzien.”
Londen houdt vast aan het standpunt dat Falklanders zelf mogen beslissen over hun toekomst. ,,Wij gaan uiteraard niet onderhandelen over soevereiniteit van de eilanden. De Falklanders het recht op zelfbeschikking ontzeggen is triest”, reageerde de Britse ambassade in Buenos Aires geļrriteerd.
De Falklands zijn sinds 1833 in Britse handen, de meerderheid van de bevolking is van Britse komaf en Engels is er de officiėle taal. De Argentijnen beschouwen de eilanden echter als hun grondgebied. In 1982 explodeerden de spanningen, toen de militaire junta van generaal Leopoldo Galtieri een invasievloot naar de Falklands stuurde. In een korte, hevige strijd, waarbij ruim 900 militairen omkwamen, zegevierden de Britten.
Achter de recente spanningen gaat meer schuil dan alleen nationalistisch trompetgeschal en gesteggel over VN-resoluties. Augustus vorig jaar begonnen Britse bedrijven met olieboringen bij de Falklands. Dit tot grote onvrede van de Argentijnen, die terstond besloten opnieuw geen ambassadeur in Londen te benoemen. Sinds 2008 is daar geen Argentijnse vertegenwoordiging meer.
Sommige analisten zien ook een politiek motief achter de Argentijnse spierballentaal. Op 23 oktober worden weer presidentsverkiezingen in Argentiniė gehouden en president Fernandez is erop gebrand meer dan vijftig procent van de stemmen te halen, genoeg om in de eerste ronde te winnen.
,,Ze zal de Falklands gebruiken om punten te winnen bij de kiezers en om de publieke opinie af te leiden van onderwerpen die de regering mogelijk kunnen schaden”, voorspelde Argentiniė-specialist Mark Jones van Rice University in de Verenigde Staten in maart al in de Britse krant The Telegraph. Het zou niet voor het eerst zijn dat een Argentijnse regering de Falklands als politieke afleidingsmanoeuvre gebruikt. De junta van Galtieri stond in 1982 op instorten en lanceerde de Falklandoorlog om de aandacht af te leiden van het groeiende verzet tegen de dictatuur. De smadelijke nederlaag leidde echter de definitieve val van het militaire bewind in.
