Mexico Stad, het homohuwelijk en de Katholieke Kerk

It’s on! Nu het hooggerechtshof in Mexico alle bezwaren tegen het eerder dit jaar gelegaliseerde homohuwelijk in Mexico Stad van tafel heeft geveegd, slijpt de katholieke kerk de messen. Verbaal slaan de belangrijkste religieuze leiders van het land woest om zich heen. Dat ze daarbij de scheiding van kerk en staat en de Mexicaanse grondwet totaal negeren, zal ze een zorg zijn.

door Jan-Albert Hootsen

Een tijdje geleden alweer schreef ik op De Jaap een stuk over de Mexicaanse katholieke kerk, het net in Mexico Stad gelegaliseerde homohuwelijk en het seksschandaal rond ‘pedopriester’ Marcial Maciel. De strekking van het verhaal was, dat de katholieke kerk hier door het schandaal redelijk met zichzelf in de knoei kwam: jezelf opwerpen als moreel hoogstaand instituut is lastig als blijkt dat een van je belangrijkste priesters decennialang pedofiele neigingen blijkt te hebben gehad:

Door net op dit moment met hun verhaal te komen, helpen de slachtoffers van het seksschandaal rond Marcial Maciel dus onbedoeld ook de voorvechters van het homohuwelijk in Mexico. De Washington Post schreef vorige week nog dat Mexico met het homohuwelijk een nieuw slagveld wordt in de culture war tussen liberaal en conservatief. Als dat zo is, dan zijn de conservatieven al voor de eerste charge in hun eigen mijnenveld gelopen. Haalde de kerk tussen december (toen de deelstaatregering van Mexico Stad het homohuwelijk legaliseerde) en maart nog de voorpagina´s door vurig tegen de nieuwe wet te pleiten, nu gaan de koppen nog slechts over Maciel en wat er nog meer zou kunnen komen.

Burgemeester Marcelo Ebrard van Mexico Stad

Welnu, de stofwolken rond het Legionnairs-van-Christus-schandaal zijn neergedaald en de kerk heeft zich kunnen hergroeperen, dus komt het tegenoffensief op gang. En niet zo’n klein beetje ook. Aanleiding? Het Mexicaanse hooggerechtshof bepaalde op 5 augustus dat het homohuwelijk in Mexico Stad grondwettelijk geldig is. Dat was al een grote overwinning voor de lokale regering van Marcelo Ebrard, leider van Mexico Stad namens de linkse oppositiepartij PRD. Vorige week maandag kwam daar nog een schepje bovenop: in Mexico Stad ingezegende homohuwelijken hebben volgens het hooggerechtshof ook gewoon geldigheid in andere staten. Het belang van die beslissing valt moeilijk te overschatten: Mexico is een federale staat waar deelstaten een hoge mate van zelfstandigheid genieten in wetgeving, enigszins vergelijkbaar met de Verenigde Staten.

Battle of the Bulge

Lang niet alle Mexicaanse deelstaten zijn zo liberaal als het Federaal District, zoals de staatkundige entiteit van Mexico Stad officieel heet. Staten als Puebla en Guanajuato zijn conservatieve bolwerken, waar een legaal homohuwelijk op dit moment ondenkbaar is. Guanajuato is zelfs de conservatieve tegenhanger van Mexico Stad: terwijl de hoofdstad behalve de legalisering van het homohuwelijk ook het tweejarige jubileum van abortus-legalisering viert, belanden vrouwen in Guanajuato jaren in de gevangenis als ze hun zwangerschap onderbreken.

Kardinaal Norberto Rivera van Mexico Stad

Nu de liberale hervormingen in Mexico Stad definitief lijken te zijn doorgebroken, gaat de Katholieke Kerk keihard in de aanval en ontketent een verbale Battle of the Bulge tegen alles en iedereen in de hoofdstad die zich voorstander van het homohuwelijk toont. Drie hoogwaardigheidsbekleders spelen daarbij een (negatieve) hoofdrol: kardinaal Norberto Rivera van Mexico Stad, diens officieuze woordvoerder Hugo Valdemar en kardinaal Juan Sandoval Íñiguez van Guadalajara. Het drietal heeft zich de laatste weken verbaal op zijn zachtst gezegd wat laten gaan, daarbij wetten en regels van Mexico betreffende de scheiding van kerk en staat met de voeten tredend.

Seculiere traditie

Mexico heeft een bijzonder strikte scheiding van kerk en staat, een seculiere traditie die tot diep in negentiende eeuw met La Reforma, de hervormingswetten van president Benito Juárez, teruggaat. De revolutionaire grondwet van 1917 bouwde op die hervormingen voort: in Mexico mag de kerk onder meer zich niet met politiek bemoeien, geen stemadvies geven en zich al helemaal niet (openlijk) tegenstander van ‘s lands wetten tonen.

Kardinaal Juan Sandoval van Guadalajara

Desondanks liet kardinaal Sandoval zich probleemloos verleiden tot de vraag ‘of u geadopteerd zou willen worden door een stel lesbo’s of flikkers’. Nu is dat juridisch misschien niet strafbaar, maar de beschuldiging dat het hooggerechtshof zich door de burgemeester van Mexico Stad zou hebben laten omkopen is dat zeker wel. Het kwam de kardinaal op een officiële aanklacht van de PRD te staan, die nu rollebollend in het portaal van het ministerie van Binnenlandse Zaken wordt uitgevochten. Hugo Valdemar en diens baas kardinaal Rivera presteren het intussen om het homohuwelijk ‘erger dan de drugshandel’ (die de laatste vier jaar voor ruim 28.000 doden in het land heeft gezorgd) te noemen. Valdemar kwam op de koop toe nog even met de wens dat ‘God Mexico moet bevrijden van fascistische partijen als de PRD’. En om het even mooi af te sluiten kwam de aartsdiocees van Mexico Stad ook nog even met een bulletin: ‘Zij die zijn gedoopt hebben de morele plicht op serieuze en verantwoordelijke wijze te stemmen’. Dat is uiteraard een verkapt (en daarmee verboden) stemadvies tegen de PRD.

Woordvoerder Hugo Valdemar van de aartsdiocees van Mexico Stad

Hatespeech

In Guadalajara, intussen, liep een demonstratie van voorstanders van het homohuwelijk twee dagen geleden lichtelijk uit de hand toen katholieke tegenstanders de demonstranten verhinderden hun spandoeken uit te vouwen.

Toegegeven: lang niet alle katholieke hoogwaardigheidsbekleders meten zich zo’n havikachtige rol aan. De bisschop van Saltillo, Raúl Vera, toonde zich gisteren heel wat toleranter en verklaarde dat het maar eens afgelopen moet zijn met alle hatespeech over homo’s en hun zogenaamde onkunde bij te kunnen dragen aan de maatschappij. De PRD is daar uiteraard blij mee. Toch kunnen we onze borst nat gaan maken. De katholieke kerk lijkt weinig tot geen respect te tonen voor de Mexicaanse wet en gooit alle schroom van zich af in hun strijd tegen het homohuwelijk. Met enige vertraging is de culture war in Mexico nu dan echt keihard losgebarsten.

Voor wie geen Spaans spreekt, zijn de bijdragen van historicus Richard Grabman en politieke watchdog Aguachile op hun uitstekende blogs overigens zonder meer een aanrader.