Mexico heeft een nieuwe Nummer Twee

En zo komt er een einde aan het ministerschap van Fernando Gómez-Mont. De Secretario de Gobernación, ofwel de Mexicaanse minister van Binnenlandse Zaken en op een na machtigste politicus van het land, maakte gisteren bekend dat hij zijn functie neerlegt. Zijn opvolger is een relatief onbekende: José Francisco Blake Mora, die dezelfde functie bekleedt op deelstaatniveau in het noordelijke Baja California. Gómez-Mont’s afkeer van allianties tussen regeringspartij PAN en oppositiepartij PRD werd hem uiteindelijk fataal.

door Jan-Albert Hootsen

Voor president Felipe Calderón is het de derde keer in zijn termijn dat hij de man op Segob (Secretaría de Gobernación – het ministerie van BiZa) moet vervangen. Gómez-Mont verving in 2008 Juan Camilo Mouriño, die in een vliegtuigongeluk om het leven kwam. Mouriño was op zijn beurt weer de opvolger Francisco Ramirez Acuña, nu voorzitter van het Huis van Afgevaardigden.

Fernando Gómez-Mont

Toch zal het staatshoofd niet al te rouwig zijn om het vertrek van de huidige Segob-man. Gómez-Mont is een fel tegenstander van de electorale allianties tussen regeringspartij PAN en diens ideologische aartsvijand, de linkse PRD. Beide partijen vochten in 2006 in de personen van de huidige president en voormalig burgemeester Andrés Manuel López Obrador van Mexico Stad een bittere strijd om het presidentschap uit, maar vrezen nu de stormachtige opkomst van voormalig dictatoriaal machtsblok PRI. Op deelstaatniveau sloegen beide partijen 4 juli jongstleden in een aantal staten nog de handen ineen om de PRI van gouverneurschappen af te houden, wat enkele successen opleverde. Fernando Gómez-Mont was immer een groot tegenstander van die allianties en legde om die reden maanden geleden zijn lidmaatschap van de PAN neer. Enkele weken geleden kwam hij wederom met harde kritiek op het samenwerkingsverband met de PRD.

José Francisco Blake Mora

Voor alle duidelijkheid: de man op Segob is een van de machtigste politici van Mexico. Segob is het overkoepelende orgaan dat de binnenlandse politiek op federaal niveau in Mexico regelt, inlichtingendienst CISEN coördineert en een dikke vinger in de pap van de Mexicaanse nationale veiligheid heeft.

Monsterverbond

Zoals gebruikelijk in de (Mexicaanse) politiek steekt er meer achter zijn beslissing. Gómez-Mont was een belangrijk onderhandelaar in het monsterverbond tussen PAN en PRI over onder andere een stijging van de BTW. In ruil daarvoor ging de PAN ermee akkoord geen alliantie te sluiten met de PRD in aankomende gouverneursverkiezingen in deelstaat Estado de México, waarmee de PRI een grote politieke overwinning werd bezorgd. In Estado de México is Enrique Peña Nieto van de PRI gouverneur, maar tevens de belangrijkste kandidaat om in 2012 president te worden. Zonder alliantie tegenover zich zal Peña Nieto niet het risico lopen de verkiezingen in te gaan met een eventuele nederlaag van de PRI op zijn conto, wat hem groot politiek voordeel oplevert.

De positie van Gómez-Mont was daardoor zo langzamerhand erg moeilijk houdbaar geworden. Het neerleggen van zijn lidmaatschap heeft hem bij de PAN niet populairder gemaakt, terwijl de PRD hem als onbetrouwbaar ziet. Binnen de PRI vonden sommige stromingen hem intussen weer te dicht tegen Enrique Peña Nieto aanschurken. Ook bij de Mexicaanse kiezer heeft Gómez-Mont veel krediet verloren; Segob is verantwoordelijk voor de misdaadbestrijding en de dramatisch verlopende drugsoorlog kleeft dus ook aan de minister.

Patricia Flores

Partijman

De opvolger van Gómez-Mont is de relatieve onbekende Blake Mora, een man zonder enige ervaring op nationaal niveau, maar met een redelijk goed CV op deelstaatniveau in Baja California. Niemand weet precies wat we van hem kunnen verwachten, maar het staat vast dat hij een trouw partijman is en de president niet veel problemen zal bezorgen.

Het vertrek van Gómez-Mont valt samen met een andere wijziging in het kabinet van Calderón. Patricia Flores, een belangrijke adviseur van de president en directeur van de Presidencia de la República, een soort ministerie van Algemene Zaken, werd vervangen door minister van Economische Zaken Gerardo Ruiz Mateos.