Brood en spelen

Vrijdag speelde Mexico zijn eerste wedstrijd op het WK in Zuid-Afrika. Op het Zócalo, het centrale plein in de hoofdstad, verzamelden tienduizenden fans zich om de Tricolor op groot scherm te volgen. Terwijl de fans ‘México! México!’ scandeerden, klonk er uit een hoekje van het plein een ander geluid: ‘México en el mundial, el pueblo sin tragar!’ (= Mexico op het WK, maar het volk heeft niets te eten!). Het kwam van stakende leden van de SME, de vakbond van werknemers in de energiesector. Over WK-plezier met een nare bijsmaak.

door Jan-Albert Hootsen

Op het Zócalo organiseert wereldvoetbalbond FIFA in samenwerking met de Mexicaanse regering het FIFA Fan Fest, waarbij een maand lang alle wedstrijden van het WK op groot scherm voor de grootste kathedraal van Latijns-Amerika te zien zijn. Dat levert natuurlijk mooie beelden op, die tienduizenden fans van bovenaf. Zulke beelden zullen echter niet te zien zijn. De Mexicaanse overheid wil haar eigen WK-feestje niet bederven, want als ze opnames van het plein maken, moeten ook de stakende leden van de SME op camera. En dat komt in de rest van de wereld natuurlijk niet goed over.

Fans kijken naar Zuid-Afrika tegen Mexico

Leden van de SME protesteren al een maand of acht tegen het liquideren van staatsenergiebedrijf Luz y Fuerza del Centro (LyFC), 10 oktober vorig jaar. 40.000 werknemers kwamen met een enkele pennenstreek op straat te staan. LyFC zou inefficiënt en corrupt zijn en slechte service bieden. De ontslagen werknemers werd volgens de regering een eerlijke kans geboden om een nieuwe baan te vinden bij een ander staatsbedrijf, de Federale Elektriciteitscommissie (CFE). Tot nu toe zijn echter slechts 1000 werknemers aangenomen, bij zusterondernemingen van de CFE, zonder contract en zonder rechten. De overige ontslagen werknemers van LyFC zeggen door een negatieve publiciteitscampagne van de regering nergens een nieuwe baan te kunnen vinden. Wie LyFC op zijn CV heeft staan, is ‘besmet’, zo zeggen de ontslagen werknemers.

Fans juichen als Mexico de 1-1 scoort

Niet over praten

Langzaam begint de wanhoop bij de stakers toe te slaan. De regering weigert iedere dialoog en laat een beslissing over de situatie van de LyFC’ers over aan het hooggerechtshof. Daar hebben de stakers echter weinig vertrouwen in, volgens hen door de corruptie en vriendjespolitiek in de Mexicaanse regering. 50 dagen geleden gingen ruim 20 ontslagen werknemers in hongerstaking, in de hoop een positief resultaat af te kunnen dwingen.

'Voor het volk brood en spelen, om ze in slaap te sussen. Waarom zie je jouw realiteit niet?'

De LyFC’ers staan niet alleen. Ze worden gesteund door de linkse oppositiepartij PT (Arbeiderspartij), solidaire vakbonden en sinds kort ook door familieleden van slachtoffers van een mijnongeluk in Pasta de Conchos, in de noordelijke deelstaat Coahuila, waar enkele jaren geleden meer dan 60 mijnwerkers om het leven kwamen. De federale regering zou hebben geprobeerd geen ruchtbaarheid aan het ongeluk te geven, uiteraard tot woede en verdriet van de familie van de slachtoffers.

Ook de LyFC’ers worden naar eigen zeggen dus graag genegeerd door de regering. Dat zou het WK-feestje op het Zócalo maar verstoren. Het FIFA Fan Fest krijgt daardoor volgens de SME de nare bijsmaak van een fraai staaltje brood en spelen voor de Mexicaanse bevolking.

Demonstranten van de SME

Hongerstaker

Verpleegster controleert de fysieke toestand van een hongerstaker