Beeldvorming

Iedere journalist zou zich bij tijd en wijlen moeten afvragen welke gevolgen zijn of haar werk zou kunnen hebben. Welke beeldvorming zou er kunnen voortvloeien uit de artikelen die je schrijft of de radioreportages of televisieitems die je maakt?

door Jan-Albert Hootsen

Wat betreft Mexico, mijn eigen werkgebied, las ik onlangs een interessante analyse van Malcolm Beith, Amerikaans freelance journalist in Mexico Stad. Hij schreef eerder deze week:

But beyond just being able, I think there are a number of journalists (I probably am sometimes among them) who are now simply obsessed with the darker side of the news. Don’t get me wrong, news from Mexico has always had its share of violence, horrendous social injustice, etc. But as foreigners, it seems that sometimes we’re seeking out the bad. What happened to the nice Washington Post stories about shopping for counterfeit documents in the Plaza Santo Domingo?

Beith beklaagt zich over het feit dat het heel moeilijk is om mooie, leuke verhalen over de Mexicaanse cultuur en de Mexicaanse maatschappij te verkopen:

But no one’s willing to pay for them. Some editors I know have even asked for “fun” or “light-hearted” stories, but when I do pitch them, I get no response. It reminds me of one editor I used to work with who would change the conversation as soon as I said the word “indigenous.”

Hekel

Beith heeft een punt. Het is bepaald niet gemakkelijk om een leuk verhaal over een leuk onderwerp te verkopen. Tuurlijk, je kan altijd een leuke invalshoek bedenken voor een minder leuk thema, maar aan het einde van de rit maakt dat voor de beeldvorming van het land waar je over schrijft niet heel veel uit. Het nieuws dat uit Mexico komt, laat zich definiëren door criminaliteit en onveiligheid. Het beeld dat veel (ik durf wel te stellen: de meeste) Nederlanders van Mexico hebben is bepaald niet positief. Ik hou daar niet van. Ik heb er een hekel aan als kennissen slechts aan mijn nieuwe vaderland refereren in termen van drugs, criminaliteit en corruptie. Dan voel ik steevast de noodzaak uit te leggen dat Mexico veiliger is dan Colombia, Guatemala, Venezuela, Paraguay of Brazilië.

Geweld en criminaliteit

Maar laat ik eens nagaan waar ik tot nu toe over geschreven heb. Sinds ik in Mexico ben gearriveerd, heb ik achttien journalistieke producties, variërend in lengte en medium, geproduceerd. Acht daarvan gingen over de drugsoorlog. Drie behandelden de Mexicaanse griep en andere nare ziektes. Twee gingen over milieu, twee over religie en de rest valt onder de categorie ´overig´. Het aantal verhalen dat een negatieve situatie behandelde, bedraagt vijftien. Drie verhalen hebben een positieve inslag, waarvan er twee bovendien over hetzelfde onderwerp gaan. Dan mijn blog: 69 heb ik er geschreven sinds mei. Liefst 25 daarvan gaan er alvast over drugs. Dat is ruim eenderde, om nog maar te zwijgen van alle verhalen over geweld en andere criminaliteit.

Wie ben ik dan eigenlijk om te klagen over het beeld dat mensen van Mexico hebben? En hoe zou ik dit probleem kunnen oplossen? Wat betreft die laatste vraag: geen flauw idee. Er is relatief veel vraag naar nieuws uit Mexico, maar ik merk dat meestal om negatieve verhalen gaat. En die moeten dan het liefst een groot aantal doden hebben.

En natuurlijk houd ik me daaraan, als beginnend correspondent moet ik ook eten. Maar klagen over de beeldvorming van Mexico, dat is van mijn eigen kant eigenlijk erg hypocriet. Ik zal proberen het niet meer doen.